Dini Sohbet - iSlami Sohbet, Dini Chat, Dini Forum, dini Sohbetler. Yeni Tart��ma Konular�

[ Kur'an Tefsiri ]

/ALAK (Embriyon) SURES�

Rahman ve Rah�m Allah ad�na.

Ayetlerin Meali :

1 - Oku! Yaratan Rabbinin ad�na;
2 - ki O, insan� alaktan (embriyondan) yaratt�.
3 - Oku! Senin Rabbin ise Ekrem`dir (en �st�n oland�r).
4 - O ki kalemle ��retti;
(Veya)
3, 4 - Oku! En �st�n olan senin Rabbin ise kalemle ��retendir;
5 - insana bilmedi�ini ��retti.
6 - 8 - Hay�r… Hay�r… D�n�� Rabbine olmas�na ra�men insan, kendini yeterli g�rd��nde (zengin oldu�una inand��nda), kesinlikle azar (tu�yan eder).
9, 10- Namaz k�ld�� (haniflik etti�i, �irke ve ta�uta kar�� kt��) zaman bir kulu, engelleyen ki�iyi g�rd�n m�?
11, 12- G�rd�n m�, e�er o kul do�ru yol �zerinde idiyse ya da takvay� emrettiyse!
13- G�rd�n m�, e�er o yalanlam�� ve y�z �evirmi� ise!
14- O, bilmedi mi? Kesinlikle Allah`�n g�rmekte oldu�unu!
15, 16- Hay�r… Hay�r… E�er o, son vermeyecek olursa, ant olsun, per�emden; yalanc�, g�nahk�r per�emden tutup s�r�kleyece�iz.
17- O zaman o meclisini �a��rs�n.
18- Biz zebanileri �a��raca��z.
19- Hay�r… Hay�r… Ona boyun e�me! Ve secde et ve yak�nla�.

Ayetlerin tahlili:

1. Ayet:

Oku! Yaratan Rabbinin ad�na;

�kra` ve Kur`an s�zc�kleri:

`إقرأ �kra` s�zc��, “قرأ qaree” fiilinin emir kipidir. Bu s�zc�k �branice`de ve S�ryanice`de de mevcuttur. Mesel� �u anda bile S�ryanice`de “okumak” s�zc�� i�in “k�ryono” kullan�l�r. “ikri” s�zc�� de “ad�mla, oku” anlam�ndad�r. Ara�t�rmac�lar “ikra`” s�zc��n�n, hangi dilden di�erine ge�mi� oldu�u konusunda tam bir kanaat sahibi de�ildirler. (Dr. Subhi es Salih, Mebahis Fi ulum-il Kur`an; Aziz G�nel, T�rk S�ryaniler Tarihi; Dr. Semih Ebu Mu�ul�, Fil-l Kur`�n Min K�lli Lisan adl� eserler.)
Kur`an`daki terimler �zerinde b�y�k uzman Rag�b el �sfeh�n�`nin, M�fredat; Arap dili ve k�keni �zerinde b�y�k otorite olan �bn-i Menzur`un, Lisan-�l Arab ve Zebidi`nin, Tac-�l Arus adl� eserlerinde beyan ettiklerine g�re; hen�z defter-kitap ortada yok iken “qaree” s�zc��, “hay�z kan�n�n rahimde toplanmas� ve d��ar� at�lmas�” anlam�na �retilmi� (vazedilmi�) ve bu anlamda kullan�lm��t�r. Zaman i�erisinde bu s�zc�k, kad�nlar�n hay�zl� (kanamal�) ge�en g�nleri ile takip eden kanamas�z g�nlerini kapsayan d�nemlerinin ad� olarak kullan�lm��t�r. Nitekim s�zc��n Bakara suresinin 228. ayetindeki gibi kullan�m� bu anlamdad�r.
Daha sonra bu s�zc�k, “istiare (�d�n� alma) yoluyla bir �eyleri biriktirip onu da��tmak; ba�ka yerlere nakletmek” anlam�nda kullan�lmaya ba�lam��t�r. Lisan-�l Arab`da yer ald��na g�re “develerin, hamile kal�p yavruyu rahimde ta��y�p sonra da do�urmas�na قرأت النّاقة qareetinnagat�” denilirdi.
Yukar�dakilere ek olarak bu s�zc�k bir de, “harfleri, kelimeleri, c�mleleri ya da bilgileri bir araya getirip bir ba�kas�na nakletme” eylemi i�in kullan�lmaktad�r. ��te bu s�zc��n “okumak” anlam�nda kullan�lma nedeni budur.
Ne var ki bu s�zc�� k�saca “okumak” diye �evirmek, maalesef yeterli olmamaktad�r. Kur`an`da bu s�zc��n neden kullan�ld��n� anlamak bak�m�ndan da yanl�� sonu� vermektedir. ��nk�, T�rk�e`de kullan�lan “okumak” s�zc��n�n kar��l��, Arap�a`da “til�vet” s�zc��d�r. Buna, haz�r olan bir metni okumak diyebiliriz. Ancak Kur`an`�n “ikra`” s�zc�� ile bu anlamda bir okumay� kastetmedi�i a��kt�r. A`l� suresinde ge�en “Biz sana biriktirece�iz ve da��tt�raca��z, sen de unutmayacaks�n” ifadesi ile K�yamet suresinin 17-19. ayetlerinde de tekrarlanan buna benzer ifadeler bize g�stermektedir ki; “K�raat, �nce bir �eyleri (bilgileri) zihinde, kitapta vs. toparlay�p, haz�rlay�p ondan sonra ba�kalar�na s�zl� ya da yaz�l� olarak aktarmakt�r.” Ele bir gazete, dergi, kitap al�p sessizce okuyup bir �eyler ��renmek “k�raat” s�zc��n�n ifade etti�i okumak olmay�p “tilavet” s�zc��n�n ifade etti�i okumakt�r. G�r�ld�� zere “ikra” s�zc��n�n esas anlam�n� tek bir s�zc�kle ifade edemiyoruz. Meal ve tahlilde “ikra’” s�zc��ne “oku!” diye anlam vermi� olsak da do�rusu a��klad��m�z gibidir. Bu dikkatten ka��r�lmamal�d�r.
�u halde konumuz olan “ikra`” emrinden, peygamberimizde bir �eylerin biriktirilece�ini ve sonra da bu biriktirilenlerin yine ona da��tt�r�laca��n� anlamam�z gerekir. Di�er bir ifadeyle peygamberimiz, Allah`tan bir �eyler ��renecek ve ��rendiklerini insanlara ��retecektir. Bu ��retmeyi ister sesli isterse yaz�l� yapacakt�r. Kendisine “ikra`” emir s�zc�� ile emredilen; verilen g�rev i�te budur. Bu konuda �u ayetlere bak�labilir: �sra; 14, 45, 93, 106, Nahl; 98, �uara; 199, A`r�f; 204, �n�ikak; 21, A`l�; 6 ve M�zzemmil; 20.
Ancak unutulmamal�d�r ki bu ayetler kendisine vahyoldu�u zaman neyi okuyaca��n�, neyi zihninde toparlayaca��n�, neyi depolayaca��n�, neyi ta��yaca��n� ve neyi da��taca��n� peygamberimiz hen�z bilmemektedir.
Hud suresinin 1. ayetinde belirtilen Kur`an`�n “�nce ihkam (yasala�t�rma) sonra tafsil (detay, ayr�nt�)” �sl�bu do�rultusunda Kur`an`�n �ns�z� mahiyetinde olan bu surede i�aret edilenlere, ilerideki ayetler ve surelerde detay verilecektir.
“قرآن Kur`an” s�zc�� de bu k�kten t�retilmi� “Furqan” kal�b�nda mastar ve isimdir. Anlam� da, “emir, nehy, k�ssa toplan�p da��t�lan (Allah`tan al�n�p, kullara tebli� edilen); Allah`tan ��renilip kullara ��retilen” demektir.
�zetle s�yleyebiliriz ki “ikra`” emri, toplamak ve da��tmak anlam� ekseninde “Vahyolunaca�� zihninde toparla/ oku /da��t, tebli� et” anlam�na gelir.

Yaratan Rabbinin ad�na.

Verilen g�rev Yaratan Rabb ad�nad�r. Bundan sonra yerine getirilecek g�revde ki�isel bir ama� ve ��kar s�z konusu olmayacakt�r.
Peygamberimiz bundan b�yle Rabbini de yava� yava� tan�yacakt�r: Yaratan, Ekrem (En �st�n olan), Kalemle ��reten…. Daha sonra Rabb�l�lemin (T�m yarat�klar�n Programc�s�)…. Rahman (�ok merhametli), Rah�m (Hep merhametli), Malik-i yevmiddin (Kar��l�k g�n�n�n kral�), Rabb�l fel�k (�atlaman�n programc�s�), Rabb�nnas (�nsanlar�n programc�s�), Habir (Her �eyden haberi olan)… Vahy geldik�e Esma-i H�sna dedi�imiz Rabbimizin g�zel isim ve s�fatlar� ��renilecek ve Rabbimiz tan�nacakt�r.

الرّبّ Rabb, “Terbiye edip e�iten, yaratt�klar�n� belirli bir programa g�re uygun olarak bir tak�m hedeflere g�t�ren, tek�m�l� (geli�meyi) programlay�p y�neten” demektir. “Rabb” kavram� “Yaratan”, “il�h” gibi di�er kavramlarla kar��t�r�lmamal�d�r.
Allah`�n Rabb �zelli�i zerreden evrene her nesne �zerinde ilk var olu�undan (do�umundan, olu�umundan) itibaren en son a�amaya kadar devam etmektedir. Hi�bir varl�k hi�bir zaman bu programdan ayr� de�ildir. Rabb s�fat� Kur`an`da en �ok ge�en s�fatt�r ki tam 903 kez yer al�r.

2. Ayet:

ki O, insan� alak (embriyondan) yaratt�.

Eski tefsirlerde(!) “علق alak” s�zc��n�n kar��l��, kelimenin s�zl�k anlamlar�n�n d��nda “kan p�ht�s�” olarak yer al�yordu. Bunun nedeni; ya ilk Yunan hekimi Hipokrat ve takip�ilerinin etkisi, ya da d��k yapan bir kad�nda, d��k halindeki ceninin, rahim kan�yla kar��k g�r�nt�s�n�n kabaca izlenimiydi.
“Alak” s�zc��; “birle�mek, biti�mek, as�l� olmak, cezp etmek, g�n�lden sevgi ve a�k” anlamlar�na gelmektedir.
�nsan�n yarat�l��ndaki “alak” evresi, “nutfe” evresinden sonrad�r (M�minun; 14 ve Hacc; 5). Nutfe/ spermatozoid taraf�ndan d�llenen yumurta, rahime yap��r. B�ylece embriyon, rahim �zerinde bir k�k olu�turarak rahime �engelle as�lm�� bir g�r�n�m arz eder ve o k�k ile beslenir. Rahime as�l� bu d�llenmi� yumurta adeta bir parazit pozisyonunu and�r�r. Ba�ka bir ifadeyle asl�nda bu “l�rva” yani embriyon kurt�u�u, parazitin bizzat kendisidir. Cenin hamilelik s�resince bir parazit olarak anneden beslenir. (Geni� bilgi modern biyoloji ve embriyoloji kitaplar�ndan elde edilebilir.)

Bu ayetten �u anlamlar� ��karmak m�mk�nd�r:
Allah en basitten, en olmad�k �eyden m�kemmel insan� yaratand�r.
Veya kibirli olan� (Ebu Cehil`i ve benzerlerini) bir pis �eyden yaratand�r. �nsan�n evveli cife (i�ren� �ey), ahiri l��edir (le�). �yleyse bu kibir niyedir? Yani kibrin yersizli�i de vurgulanmaktad�r.
Asl�nda, Rabbimiz`in embriyondan yaratt�� sadece insan de�ildir. Canl�lar�n bir�o�u embriyondan yarat�lmaktad�r. Burada ni�in sadece insandan s�z edilmektedir diye d��nebiliriz. Bize g�re canl�lar i�inde ak�l sahibi, m�kellef (y�k�ml�) tutulan, muhatap al�nan “insan” oldu�u i�in ayette sadece “insan” yer alm��t�r.
Ayetten ��aret anlam� olarak “koskoca insan� k��c�k bir h�creden yaratan Rabbin, bir Muhammed`den de koskoca bir �mmet yaratacakt�r” mesaj� da al�nabilir.
Alak/ embriyonun mahiyetinin, bu ayetin indi�i d�nemde hen�z tam bilinmedi�i dikkate al�n�rsa, bu ayet i�eri�i itibariyle bug�n mucize niteli�i de ta��maktad�r.
Anlat�mlar “tekil” insan (Ebu Cehil) kimli�inde olmas�na ra�men t�m insanl�� i�ine almaktad�r.

3. Ayet:

Oku!
Senin Rabbin ise Ekrem`dir/ en �st�n oland�r.

“إقرأ ikra`” yineleniyor. Mesaj; bir metni en az iki kez okuyunuz! Bu suredeki “senin Rabbin” ifadesi, Fatiha suresinde “Rabb�l�lemin (�lemlerin Rabbi)” olacakt�r.

Senin Rabbin ise Ekrem`dir/ en �st�n oland�r.

Ayetteki “ise” s�zc��, ayetin anlam� a��s�ndan son derece �nemlidir. Buradaki “ise” s�zc��, bir mukayese yap�ld��n� belirtmektedir. Ebucehil`in K�be`de namaz k�lan, sosyal faaliyetlerde bulunan Muhammed`i engelleyi�i ve hezeyanlar� (sa�malamalar�), mukayese edilenin Ebucehil oldu�unu g�stermektedir. Yani; “o (Ebucehil) kerim (c�mert, sayg�n) ise, senin Rabbin Ekrem`dir (En c�mert, en sayg�n, en �st�n oland�r)” anlam� ortaya ��kmaktad�r.
Ayetlerdeki “و Vav” ihmal edildi�i i�in meal ve tefsirlerin �o�unda “ise s�zc�� bulunmamaktad�r. Bu hatan�n sonucunda bu ayetin i�aret etmi� oldu�u Ebucehil`in kerimli�i ak�ldan uzakla�makta ve c�mle sa�l�kl� olarak anla��lamamaktad�r.

4, 5. Ayetler:

4- O ki kalemle ��retti;
(veya)
(3, 4- Oku! En �st�n olan senin Rabbin ise kalemle ��retendir;)
5- insana bilmedi�ini ��retti.

Allah, kendisini peygamberimize tan�tmaya ba�l�yor: Rabb, yarat�c�, en c�mert, en �st�n ve bilgilendirici.
Kullar a��s�ndan en �nemli �ey, en gerekli �ey bilgidir. Demek istenmektedir ki bundan sonra Allah bilgi ak�tacak, vahyedecek ve peygamber o bilgileri toparlayacak; ezber edecek, yazacak ve insanlara tebli� edecektir (iletecektir).
Peygamberimiz t��utla, tu�yanla, �imdilik bilgi sil�h�yla m�cadele etmelidir. Yani herkesi bilgilendirmeye �al��mal�d�r.

Kalem ile talim: Kalem, ilmin (okulun-kitab�n) ileti�im ve ne�riyat�n (her t�rl� yay�n�n) sembol�d�r. ��aret anlam�yla da, g�nderilecek vahylerin kalemle yaz�lmas�n�n, zapturapt alt�na al�nmas�n�n gere�ine i�aret eder. Zaten peygamberimiz de hemen vahy k�tiplerini olu�turmu�, her ayeti yaz�l� metin haline getirmek suretiyle tart��mas�z bir durum sa�lam��t�r. Ya yaz�lmasayd�, yazd�r�lmasayd� herhalde a�a��daki f�kra gibi olurdu.
F�kra ��yle:
“Bir albay binba��ya emir verir: “Yar�n g�ne� tutulacak. Bu her zaman g�r�len bir olay de�il. Sen e�itim elbiseleriyle b�t�n askerleri e�itim alan�nda topla. Ben onlara bu olay� izah edece�im. E�er ya�mur ya�arsa o zaman i�eriye, kapal� e�itim alan�na al�rs�n. Ben onlara gerekli izahat� verece�im.”
Binba�� da, y�zba��ya: “Yar�n albay�n emriyle g�ne� tutulacak. Bu her zaman g�r�len bir olay de�il. E�er ya�mur ya�arsa merasim kapal� talimgahta yap�lacakt�r. Askerleri kapal� alana al�rs�n” der.
Bunun �zerine y�zba�� te�mene �u talimat� verir: “Yar�n albay�n emriyle saat 9.00`da g�ne� tutulmas� a��l�� t�reni yap�lacak. Her zaman g�r�len bir olay olmad��ndan askerler e�itim elbiseleriyle gelsin. E�er ya�mur ya�arsa o zaman kapal� talimg�hta bu merasim yap�lacakt�r.”
Te�men de ba��avu�a der ki: “Yar�n a��k talimg�hta talim elbisesiyle albay tutulacakt�r. Dolay�s�yla siz b�t�n askerleri haz�r bulundurun.”
…………..
Askerler de kendi aralar�nda ��yle konu�urlar: “Bizim ba��avu� yar�n albay� tutuklayacak. Biz de seyredece�iz.”

Zaman�nda yaz�lmas�na engel olunmu� peygamber s�zlerini, fiillerini, takrirlerini (anlatmalar�n�, ders vermelerini) iki as�r sonra s�zl� nakillerden toplayanlar�n toplad�klar�n�n, acaba bu f�kradaki de�i�imden fark� var m�d�r!

Kalem mecaz� bir ifadedir. Kalem insanl��n geli�iminin y�celi�inin en �nemli aletidir. Kalemden ama� bilgidir, okuldur. Her t�rl� e�itim malzemesidir. Buradan, e�itimin t�m alt ve �st yap�s�n�n haz�rlanmas� gere�ini de anlamal�y�z.
Kalem, mecaz olarak ele al�nmaz ise, uyduruk rivayetler �n plana ��k�verir, Ar�’�n etraf�na melekler oturtulur, �nlerine hokkalar konur, peygamberimiz de mira�ta kalemlerin g�c�rt�s�n� dinler ve gelir anlat�r (!).

6 - 8. Ayetler:

Hay�r… Hay�r…
D�n�� Rabbine olmas�na ra�men insan, kendini yeterli g�rd��nde (zengin oldu�una inand��nda) kesinlikle azar (tu�yan eder).

“Kell� (Harf red`)”n�n anlam� “Hay�r.. Hay�r…” Demektir. Bu s�zc�k, muhataptaki bir d��nce veya eylemi ink�r ve reddetmek i�in s�ylenir. Baban�n �ocu�una m�dahalesi, ��retmenin ��rencisine m�dahalesi anlam�nda olup. Bildi�imiz herhangi bir soruya verilen olumsuz cevap olan “hay�r” s�zc�� ile al�kas� yoktur.
Burada reddedilen nedir? Bunu bulamazsak ayetler ve sure anlams�zla��r, edeb� mucize olan Kur`an`�n, garabetle/ anlam bozukluklar�yla dolu meal ve anlat�mlar� ortaya ��kar.

Baz� tefsirciler(!), bu s�z� “Ebucehillerin yapt�klar�na red” olarak alg�lay�p, “Hay�r, onun zannetti�i gibi de�il” diye kitaplar�na yans�tm��lard�r. Oysa muhatap “o” veya “onlar” de�ildir. O anda, ilk vahy esnas�nda Allah`�n kar��s�nda sadece peygamberimiz vard�r. Ve Allah peygamberimize “Hay�r… Hay�r…” demektedir. Yani Allah, peygamberimizin yapt�� veya d��nd�� bir �eye m�dahale etmektedir.
Kell�`n�n anlam� bir�ok meal ve tefsirde maalesef ya ihmal edilmi�, ya da yanl�� verilmi�tir.

Peygamberimiz kendisine vahyler gelirken hi�bir �ey yapmad� ve s�ylemedi. Sadece dinledi. O zaman Rabbimiz neye m�dahale etmi� olabilir? Tabi� ki peygamberimizin zihninde olu�turdu�u �eylere. ��nk� Allah, Al�m�n bizatissudur`dur (ak�llardan ge�enleri bilendir).
Kalem suresi, A`l� suresi, M�ddessir ve M�zzemmil suresi gibi ilk inen surelerdeki ayetlerin i�aretinden ��reniyoruz ki bu olay kar��s�nda peygamberimizin akl�na �ok �ey geldi: Peygamber se�ili�inden ��phelendi (Yunus; 94). Kendini buna uygun bulmad�. Verilen g�revi zor g�rd�. M�cadele edece�i kitleyi �ok g��l� ve ac�mas�z g�rd�. Kendisinin hakk�nda delirdi�i, mecnun oldu�u yolunda ��kabilecek s�ylentileri d��nd�. Rabbimiz bu d��ncelerin yersizli�ini, peygamberimizin bunlar� kafas�ndan ��kar�p atmas�n� isteyerek ona Kell� (Hay�r… Hay�r…) diye seslendi. ��te buradaki Kell� (Hay�r… Hay�r…)`�n anlam� budur.
Yani; “��te insanl��n tu�yan�, firavunla�mas�, zalim bir sistem olu�turmas� nedeniyle… seni peygamber yap�yorum… bundan sonra sana vahy olunanlar� toplamal�s�n, onlar� ba�kalar�na ta��mal�s�n; tebli� etmelisin.”
Ayette bahsedilen azma/ tu�yan; mahallede, sokakta ��mar�k davran��larla yap�lan s�radan bir azma ve ��marma de�ildir. O nedenle tu�yan ve onun m�messili (temsilcisi) ta�ut ile ilgili biraz ayr�nt�l� ve kavramsal bilgi verme ihtiyac�n� duyuyoruz.

TU�YAN

طغيان Tu�yan; haddi a�ma, zul�m, azg�nl�k, sap�kl�k, isyan, k�f�r demektir.
Tu�yan kelimesi “ طغى ta��” (azd�, ta�t�, zulmetti) fiilinin mastar� olarak Kur`an`da dokuz yerde ge�er. Ayr�ca haddi a��p azg�nl�k yapan ki�i ve topluluklar manas�nda (ta�i) alt� yerde; insanlar� yoldan ��karan, azd�ran “�eytan”, “put” ve “k�hin” anlam�nda (ta�ut) sekiz yerde ge�er. Mastar ve di�er t�revleriyle birlikte bu kelime Kur`an`da toplam otuz dokuz yerde zikredilir (an�l�r). (Bk. �bn Menzur, Lisan-�l Arab, “طغى Ta�a” maddesi.)
Tu�yan, insan�n tabiat�nda vard�r. Vahye kula��n� t�kayan, kendi akl�n� yeg�ne rehber kabul ederek kendini be�enen “bencil” insan, bir de �ok mal sahibi olup kendini ihtiya�tan uzak g�rme�e ba�lad� m�, tu�yan i�ine d��m�� olur.
�nsan, kendisinde istedi�ini yapabilecek bir g��, bilgi ve yetenek hissetti�i zaman art�k Allah`� unutur; ger�ek kudrete, ilime ve istedi�ini dileme ve yapabilme g�� ve iradesine sahip olan�n yaln�zca Allah oldu�unu akl�ndan ��kar�r. Bu durum insan i�in tu�yana a��lan bir kap�d�r; art�k diledi�ini yapar, hak-hukuk ve hi�bir s�n�r tan�maz. Allah`a ortak ko�maya, nefsini O`nun yerine ge�irip heva ve heveslerinin pe�inden gitmeye ba�lar. ��te bu h�l, tu�yan h�lidir ve bu t�r insanlar da Kur`an`�n diliyle “ta��”dir.
Kur`an`da “Firavun”, “Tu�yan”�n simgesi olarak takdim edilmi�tir. O, b�t�n g�c�n kendi elinde oldu�una inan�yor, insanlar� k��k g�r�yor, onlar� �ld�r�yor ve en k�t� i�kenceye maruz b�rak�yordu (Bakara; 49, �brahim; 6). Firavun mant��na g�re b�t�n insanlar onun kulu-k�lesi; “M�s�r ve nehirler” onun m�lk� idi. Firavun milletine ��yle seslendi: “Ey milletim! M�s�r h�k�mdarl�� ve memleketimde akan bu �rmaklar benim de�il mi? G�rm�yor musunuz?” (Z�hruf; 51).
E�er ona Musa ve Harun gibi iki m�barek peygamber gidip de “tu�yan”�n� hat�rlatmasa ve onu Allah`a �a��rmasa idiler, belki o ahirette Allah`a kar�� z�r beyan etme bahanesi �retebilir, “Ya Rabbi bana bir uyar�c� gelmedi ki” diyebilirdi. ��nk� azg�nl��n�n fark�nda de�ildi; insanlar� k�le olarak �al��t�rmay�, onlara i�kence etmeyi ve �ld�rmeyi, tabi� hakk� olarak g�r�yordu. Saltanat� onu ma�rur etmi�ti.
Tu�yan�n temelinde “kibir” ve “bencillik” yatar. �eytan�n da azg�nl��n�n sebebi kibir ve bencillik idi. Bu bak�mdan Nisa suresinin 51. ayetinde “Ta�ut”, �eytan� (�blisi) da kapsamaktad�r.

TA�UT

طاغوت Ta�ut, azg�n, sap�k, k�t�l�k ve sap�kl�k �nderi, zorba, �eytan, put, puthane, k�hin, sihirbaz, Allah`�n h�k�mlerine s�rt �eviren ki�i ve kurulu�lar�n t�m�, anlamlar�na gelir. Arap�a “ طغى Te�a” k�k�nden t�retilmi� olup kelimenin mastar� olan “طغيان Tu�yan”, Y�ce Allah`a isyan etmek anlam�na gelmektedir.
“Tu�yan” ile ayn� k�kten gelen “Ta�ut” kelimesi; azg�n, insanlara zorla h�kmeden, k�fir, zorba ki�iyi ifade eder.
Kur`an`da; Allah, m�minlerin dostu ve yard�mc�s�; “Ta�ut” ise, k�firlerin dostu ve yard�mc�s� olarak g�sterilmi� ve m�minlerin, “Allah yolunda sava�t�klar�” k�firlerin ise, “ta�ut yolunda sava�t�klar�” ifade edilmi�tir:

Bakara suresi ayet 257: Allah inananlar�n dostudur, onlar� karanl�klardan
ayd�nl��a ��kar�r, ink�r edenlerin ise dostlar� azg�n
putlar (ta�ut) d�r. Onlar� ayd�nl�ktan karanl�klara
s�r�klerler. ��te onlar cehennemliklerdir. Onlar
orada temelli kalacaklard�r.

Nisa suresi ayet 76: �nananlar Allah yolunda sava��rlar, ink�r edenler
ise �eytan (ta�ut) yolunda harbederler. �eytan�n
dostlar�yla sava��n. Esasen �eytan�n hilesi
zay�ft�r.
Allah`�n indirdi�i h�k�mlere muhalif olan ve onlar�n yerine ge�mek �zere h�k�mler icat eden her ki�i ve kurum ta�uttur.

Ta�ut, Allah`a kar�� isyan etmekle beraber, O`nun kullar�n� kendisine kul edinmek gayretinde oland�r. Bu ise �eytan, papaz, din� veya siyas� lider veyahut da kral olabilir.

Y�ce Allah Kur`an`da: “Andolsun ki biz her kavme `Allah`a ibadet edin, ta�uta kulluk etmekten ka��n�n` diye (tebli� yapmas� i�in) bir peygamber g�ndermi�izdir” (Nahl; 36), “�man edenler Allah yolunda cihat ederler, k�firler ise ta�ut yolunda sava��rlar” (Nisa; 76), ayetleriyle m�minlere ta�ut hakk�nda bilgi vermekte ve ta�uta kar�� tak�nmalar� gereken tavr� a��klamaktad�r.
Her ne �ekilde olursa olsun, insanlar taraf�ndan konulmu� ve Allah`�n h�k�mlerine muhalefet eden h�k�mler “ta�ut� h�k�mler” olarak isimlendirilirler.
Y�ce Allah Kur`an`da; “Sana indirilen Kur`an`a ve senden �nce indirilen kitaplara iman ettik diye bo� iddialarda bulunanlara bakmaz m�s�n? Onlar ta�utun huzurunda muhakeme olmak (h�k�mlerine boyun e�mek) istiyorlar. Halbuki ta�utu ink�r etmekle (k�fir saymakla, l�netlemekle) emrolunmu�lard�. �eytan onlar� uzak bir sap�kl��a sapt�rmak ister” (Nisa; 60) buyurmaktad�r.
Kendisinde b�yle yetkiler g�rd�kten sonra, Y�ce Allah`�n indirdikleriyle h�kmetmeyip, heva ve hevesleri do�rultusunda h�k�mler koyanlar, ayn� zamanda “il�hl�k” iddias� i�indedirler. Dolay�s�yla Allah`�n h�k�mleri d��nda h�k�m koyanlar ve o h�k�mlere t�bi olanlar da, tevhit akidesinin (inanc�n�n) d��na ��k�p k�fir,zalim ve fas�k olurlar. Y�ce Allah Kur`an`da, Allah`�n indirdi�i ile h�kmetmeyenleri, kafir, zalim ve fas�k olarak nitelemi�tir (Maide; 44-47).
Konumuz olan ayetten de anlad��m�z gibi Y�ce Allah, Nuh peygamberden, peygamberimize kadar b�t�n peygamberleri, insanl�� “Tevhit”e, yani Allah`�n varl��na ve birli�ine, orta�� olmad��na inanmaya; O`nun koydu�u h�k�mleri kabullenmeyerek kendi heva ve heveslerine g�re h�k�m koyma iste�inde olan “ta�ut”a kar�� sava�maya ve ta�ut kapsam�na giren her �eye kulluk etmekten ka��nmaya �a��rmalar� i�in g�ndermi�tir.
Bu ta�utlar; �brahim peygamber d�neminde Nemrut, Musa peygamber d�neminde Firavun, peygamberimiz d�neminde de Ebucehil, Ebuleheb gibi Dar-�n Nedve`nin (Halk Meclisi`nin) ileri gelenleri ve puta tapan �ahsiyetleri oldu�u gibi, di�er peygamberler d�neminde de, kendilerine g�nderilen peygamberlerin getirdi�i tevhit akidesini (inanc�n�) ink�r edip, atalar�ndan kalan inan�lar� devam ettirme inat��l�� g�steren puta tapan kavimler olmu�lard�r.
Ta�utlar�n devri kapanm�� de�ildir. Peygamber bulunsun veya bulunmas�n, her d�nemde ta�utlar varl�klar�n� korumu�lard�r. Ta�ut, sadece eski kavimlerde ortaya ��k�p ya�ama imk�n� bulan bir g�� de�ildir. Ta�ut, bug�n de M�sl�manlar�n en b�y�k d��man�d�r. Ta�ut, devlet sistemlerini, ahl�ki de�erleri (dini) ele ge�irmi� ve onlar� M�sl�manlara zarar verecek bir hale d�n��t�rm��t�r. K�saca ta�ut, M�sl�manlar� d�rt yan�ndan ku�atm�� bulunmakta ve M�sl�manlara hayat hakk� tan�mamaktad�r.
�yleyse anl�yoruz ki peygamberimizin g�revi, sokaktaki ��mar�klarla m�cadele de�il ta�ut� d�zen kuranlarla m�cadele etmek, onlar� uyarmakt�r.
Ayetteki “ إنّ inne”, “ل Lam” ve c�mlenin isim c�mlesi olmas� tekitlerinden (kuvvetlendirmelerinden), anl�yoruz ki, peygamberimizin kar��s�ndaki d��man �ok �etindir. Musa`n�n kar��s�ndaki Firavun ile peygamberimizin d��manlar� mukayese edilecek olsa, ayetteki �� tekit (kuvvetlendirme) bize �deta, peygamberimizin d��manlar�n�n azg�nl��n�n, Firavun`un azg�nl��n�n 3. kuvvetine denk oldu�unu s�ylemektedir. Yani Firavun`un tu�yan� 10 ise peygamberimizin kar��s�ndaki d��manlar�n tu�yan�n�n �iddeti 10� yani, 10x10x10=1000`dir.
�nsan�n tu�yan�na di�er bir ifadeyle ta�utla�mas�na iki sebep g�sterilmi�tir. Birincisi ahireti ink�r, ikincisi de isti�na. �sti�na; insan�n, kendisinin zengin oldu�una inanmas� (ister ger�ek olsun, ister zannederek olsun) demektir. S�zc�k, “إستفعال istif`al” (kelime t�retilen k�k) bab�ndand�r (fasl�ndan, b�l�m�nden). Arap�a dil bilgisi kurallar� gere�i �stifale`nin “sin”i fiile; “talep”, “s�al”, “tahavv�l”, “itikat”, “vicdan”, “ink�lab”, “isabet”, “ziyade”, “nazar” ve “teslim” anlamlar� kazand�r�r. Buradaki “sin”, itikat/ inan� anlam� kazand�rm��t�r.
Kendisini zengin, yeterli g�renlerin ��mar�kl�klar�, azg�nl�klar� H�meze suresinde de vurgulanm��t�r.

9, 10. Ayetler:

Namaz k�ld��/ haniflik etti�i (�irke ve ta�uta kar�� kt��, sosyal
yard�m yapt��) zaman bir kulu, engelleyen ki�iyi g�rd�n m�?

Bundan sonraki ayetlerde Rabbimiz, azm�� insan� somut olarak g�stermekte, Peygamberimizin ni�in peygamber yap�ld��n�n gerek�elerini �rneklerle a��klamaktad�r. Kur`an`�n bir �zelli�i de �rneklemeli olu�udur. Y�ce Rabbimiz anlay�� olarak en alt seviyede olan�n bile Kur`an`� anlayabilmesi i�in �rnekler sunmu� ve bundan �ekinmedi�ini buyurmu�tur. (Bakara; 26)
Ayetteki “صلّى sall�” s�zc�� meal ve tefsirlerde genellikle “namaz k�ld�” anlam�yla yer al�r. Asl�nda bu tam namaz k�lmak de�ildir. Biz bunu burada “haniflik etmek; �irke kar�� durmak, ta�uta kar�� aba harcamak, sosyal yard�m i�in ko�mak” anlamlar�yla k�sa bir �ekilde “salli ve sal�t” s�zc�kleriyle ilgili geni� a��klamay� Kevser suresininde “فصلّ Fesalli” s�zc��n�n tahlilinde (��z�mlemesinde) verece�iz.

11, 12. Ayetler:

G�rd�n m�, e�er o kul do�ru yol �zerinde idiyse veyahut takvay�
emrettiyse!

Yani; “Dikkat ediyor musun? Do�ru yol �st�nde olan, �evresine takvay� (cennete gidi�in bedelini) emreden, ��reten bir kul (yani sen) bile haks�zl��a u�ramaktad�r.”
Buradaki “تقوى takva” s�zc��nden �imdilik “�irkten ka��nmay�” anlayaca��z. Zira peygamberimiz de hen�z �irkten ka�maktan ba�ka takvaya ait detay bilmiyordu. �irkten kurtulma noktas� ise kendisine daha �nce l�tfedilmi�ti. (Yukar�da bahsetmi� ve Enbiya suresi 51. ayeti delil g�stermi�tik.)
Dilbilgisi kurallar�na g�re bu c�mle �art c�mlesidir. Bilindi�i �zere �art c�mleleri �art ve ceza denilen iki b�l�mden olu�ur. Burada �art c�mlesinin birinci b�l�m� mevcut olup c�mlenin sonu� k�sm�, yani ceza b�l�m� s�ylenmemi�tir. Burada edebiyat kurallar� �n pl�na al�n�p “�caz-�l Hazf” yap�lm��t�r. Bu y�ntem c�mleye zenginlik kazand�rmak i�in uygulan�r. Buna g�re sonu� b�l�m� ��yle takdir edilebilir:

“O kimseye hi� engel olunur mu?
O kimseye hi� zulmedilir mi?
Aksine �d�l verilmez mi?”

13. Ayet:

G�rd�n m�, e�er o yalanlam�� ve y�z �evirmi� ise!

Yani; “Dikkat ediyor musun? Bu engelleyen ki�i, din g�n�n� yalanlamakta ve y�z �evirmektedir.”
Bu c�mle de �art c�mlesidir ve bunda da sonu� b�l�m� yoktur. Burada da �caz-�l Hazf yap�lm��t�r. Bunun sonu� b�l�m� de ��yle takdir edilebilir:

“O insan hi� ba��bo� b�rak�l�r m�?
Hi� onlar�n yalanlamas�na, azmas�na seyirci kal�n�r m�?
Onlar�n bilgilenmelerine, e�itilmelerine u�ra��lmaz m�? Onlar� inzar (uyarmak) i�in bir peygamber g�nderilmez mi?
Cezaland�r�lmazlar m�?
Mazlumlar zul�mden kurtar�lmaz m�?”

14. Ayet:

O, bilmedi mi? Kesinlikle Allah`�n g�rmekte oldu�unu!

Yani; “O insan (engelleyen insan), kendi yapt�klar�n� Allah`�n g�rd��n� bilmemektedir.”
“��te bunlar�n de�i�mesi gerekir. �nsanlar, zul�mden kurtar�lmal�… Kimse yalanlamamal�… Kimse y�z d�nmemeli… Herkes, Allah`�n her �eyi g�rd��n� bilmeli, ��renmeli… Bunlar� olu�turma g�revi sana verildi… Sen peygamber yap�ld�n… Sana vahyedilecekleri zihninde toparla ve yaratan Rabbinin ad�na oku, tebli� et, ba�kalar�na ula�t�r!”

15, 16. Ayetler:

Hay�r… Hay�r…
E�er o, son vermeyecek olursa, ant olsun, per�emden; yalanc�,
g�nahk�r per�emden tutup s�r�kleyece�iz.

Surenin bu k�sm�, peygamberlik g�revinin, bilgi ve bilgilendirme boyutundan ba�ka bir boyutuna dikkat �ekiyor: E�er insanlar, Allah`a d�necek olmalar�na ra�men kendilerini m�sta�ni sanarak (hi� kimseye, Allah`a bile ihtiyac� olmad��na inanarak), t��utla�m�� ve hidayet �zerine olanlara, takvay� emredenlere sald�r�yor, zulmediyorsa onlar cezaland�r�lacaklard�r. Bu cezaland�rma hem d�nyada hem de ahirette olacakt�r.
15. ayetteki “Kell� (Hay�r… Hay�r…)” ifadesi, yine peygamberimizin, bu t��utlar ile ba� edilemiyece�ine dair d��ncesinin reddidir. Onlar�n varl�kl�, o�ullu -u�akl� nedveleriyle (halk meclisleriyle) organize bir m��rik tayfas� oldu�u ve buna kar��l�k kendisi ise tek ba��na olmas� sebebiyle peygamberimiz b�yle d��nm��t�r. Rabbimiz ise bu d��ncenin yersizli�ine dikkat �ekmi� ve bu tip problemleri kendisinin ��zece�i mesaj�n� vermi�tir. �leriki surelerde bunlar�n hem detay�n� hem de somut �rneklerini g�rece�iz.
Ayetteki per�emden veya al�ndan tutup s�r�klemek, bir insan� toplum �n�nde rencide etmek, ba��na �ok �e�itli belalar a�mak, burnunu s�rtmek anlam�nda bir Arap deyimidir. Yukar�da hakik� (ger�ek) mana olarak verdik. Ayette Mecaz; Mecaz-� akl� ifade kullan�m� vard�r. Per�em zikredilmi�, sahibi murat edilmi�tir (kastedilmi�tir). Mecaz� anlam�; “Sahibi yalanc� ve g�nahk�r olan per�em” demektir.

17. Ayet:

O zaman o meclisini �a��rs�n.

Bu ayette bu i�in kolay olmayaca��, k�f�rle sava��lmas� gerekti�i vurgulan�yor.

O azg�n t�m meclisini, (Dar-�n Nedvesini) parl�mentosunu, kongresini, kurultay�n�, t�m i�birlik�ilerini; Birle�mi� Milletlerini, Natolar�n� vs. (kendisine ba�l� adamlar�n�) hepsini toplas�n, kar�� koysun.
N�diye ve Nedve (halk meclisi) ayn� k�kten t�remi�tir. Kal�plar� farkl� olsa da anlamlar� ayn�d�r.

Peygamberimizin g�revlendirildi�i d�nemdeki Mekke`nin idar�, siyas� (politik), i�tima� (sosyal), ve iktisad� (ekonomik) durumu bilinirse, konumuz daha iyi anla��lacak ve �sl�m dini neleri tasvip etmi�, nelere kar�� km��, hepsini ��renmek m�mk�n olacakt�r.
Yakla��k olarak M.S. 400`lerde do�du�u tahmin edilen ve peygamberimizin be�inci atas� olan Kusay bin Kilab`�n, Mekke civar�nda kurdu�u idar� ve siyas� bir sistem vard�r ki, buna tarih�iler “Mekke Cumhuriyeti” ad�n� verirler. Kusay, ancak ya�lar� 40`�n �zerinde olanlar�n kat�labilece�i Dar-�n Nedve ad�nda bir ��ra (dan��ma kurulu) kurmu�tur. �dar�, siyas� ve iktisad� i�lerin y�netimini ayr� birimler halinde tesis ederek demokratik bir sistem olu�turmu�, devlet idaresini kabileler aras�nda taksim etmi�tir.

Ana hatlar�yla bu da��l�m ��yledir:

1. Sidanet ve hicabet: K�be`nin bak�m� ve korunmas�.
2. Sikayet: Mekke`nin su i�leri.
3. Rifade: Fakir hac�lar�n yiyeceklerinin temini.
4. Liva: Sava� i�leri.
5. K�yade: Asker� i�ler.
6. Nedve: Halk meclisi.
7. Me�veret: �nemli olaylar�n tart��ld�� kurul.
8. Sefaret: Di�er �lkeler ile olan ili�kiler.
9. H�k�met: Halk aras�ndaki anla�mazl�klar�n giderilmesi ve davalar�n
bak�m�
10. ��nak: Ticaret mahkemesi.
11. Kubbe: Sil�h, cephane depolamak.
12. �sar: Falc�l�k, b�y�c�l�k gibi i�lere bakan kurul.
13. Emval-i Muhacere: Putlara adanan mal ve e�yaya bakan kurul.
14. �mare: �badet esnas�nda asayi�i temin eden kurul.
15. Ainne: Sava� esnas�nda atlara bak�m yapan kurul.

Arap Edebiyat�nda “m�nafere” diye adland�r�lan ilgin� bir sistem vard�r. Bu sisteme g�re; kabile reisli�inde anla�mazl�k oldu�unda veya yeni reis (ba�kan) se�ilirken, reis olmak isteyenler bir hakem �n�nde ve halk�n huzurunda kar��l�kl� tart��maya girerler, sonunda hakemin �st�n g�rd�� ki�i kabile reisi olurdu.

Bu sistem, se�imlerden evvel yap�lan ve demokrasinin �ng�rd�� propagandaya benzemektedir ve veraset (veliahtl�k, babadan o�ula ge�i�) sistemini devre d�� b�rakmaktad�r.

Abdullah o�lu Muhammed, peygamber oldu�unda Mekke, Kusay`�n kurdu�u sistemle y�netiliyordu. Y�netim tek kabilenin ve tek ki�inin elinde de�ildi. Bir nevi isti�ar� (dan��ma kurulu bulunan) bir sistem h�kimdi. Nitekim �sl�m`�n ortaya ��k��nda kurulan ve peygamberimizin de �yesi oldu�u “H�lf-�l Fudul” (zengin ve sayg�n kimselerin olu�turdu�u bir sosyal yard�m kurulu) konuya iyi bir �rnektir.

Bu sistem, �sl�m`�n ortaya ��k��na kadar devam etmi�tir.

�sl�m dini, i�te b�yle idare edilen bir topluma gelmi�tir. �sl�m`�n idar�, siyas� ve iktisad� sistemini anlayabilmek i�in, �sl�m`�n geldi�i toplumun davran��lar�n�n bilinmesi ve bu davran��lar�n hangilerinin �sl�m taraf�ndan onayland��n�n ya da kald�r�ld��n�n belirlenmesi gerekir.

18. Ayet:

Biz zebanileri �a��raca��z.

Zebani, �ok �etin, kuvvetli ve ha�in melek demektir (Tahrim; 6). Cehennem meleklerine bu ad verilir. �lerideki surelerde ahireti yalanlayanlar�n ahirette nas�l cezaland�r�lacaklar�, detaylar�yla anlat�l�p gerekli uyar�lar yap�lacakt�r.
Ama Rabbimiz, yukar�da ad� verilmeden ki�ilikleri nitelenen kimselerin i�ledikleri su�lar�n cezas�n�n bir k�sm�n�, ahirete b�rakmadan d�nyada vermi�tir. Mesel�: Ebu Cehil`in ak�betini bir hat�rlay�n�z. Afra kad�n�n iki yi�it o�lu Muaz ve Muavviz taraf�ndan a��r yaralan��n�, �ld� diye b�rak�l��n�, daha sonra �bn-i Mes`ud`un kendisini canl� bulu�unu, g��s�n�n �zerine ��k�p hakaret edi�ini, kafas�n� kopar�p per�eminden s�r�kleyerek peygamberimize getiri�ini ve Ebu Cehil`in daha evvel �bn-i Mes`ud`a yapt�klar�n� d��n�n�z. Yani Rabbimizin nice ceberutlar� (zorbalar�) daha d�nyada iken c�mle aleme kar�� nas�l rezil etti�ini bir hat�rlay�n�z. (Geni� bilgi siyer ve s�nen (�slam Tarihi) kitaplar�nda mevcuttur.)

19. Ayet:

Hay�r… Hay�r… Ona boyun e�me! Ve secde et ve yak�nla�.

Peygamberimizin zihninde yine sorular olu�mu� ki, Rabbimiz Kell� (Hay�r… Hay�r…)” diye reddediyor. Buradaki “Kell� (Hay�r… Hay�r…)” ifadesinin neyi reddetti�ini Kalem suresinin 5-14. ayetlerinden anl�yoruz. Peygamberimiz, “Onlar�n mall�-m�lkl�, evl�tl�; yak�n� ve �evresi bulunan birileri olduklar�n�, onlarla m�cadelenin g��l��n�, kar��lar�nda ba�ar�s�z olaca��n�” d��nm�� olmal� ki, bu d��nceleri Rabbimiz “Hay�r… Hay�r…” diye reddedmektedir. Yani “�l, ma�l�p ol, ama m��riklere sak�n boyun e�me.” demektedir.
�kinci derste (ikinci vahyde) bu d��nceler i�te �u ayetler ile iyice a��a vurulmu�tur:
Kalem suresi ayet 5-14:
“Hanginizde delilik oldu�unu yak�nda sen de g�receksin onlar da.
Alabildi�ine yemin eden, a�a��l�k, daima kusur aray�p k�nayan, durmadan l�f getirip g�t�ren, iyili�i hep engelleyen, m�tecaviz, g�naha dadanm��, kaba ve ha�in, b�t�n bunlardan sonra bir de soysuzlukla damgalanm�� kimselerden hi� birine, mal ve o�ullar� vard�r diye sak�n boyun e�me.”

Do�rusunu en iyi bilen Allah`t�r

Bu surenin bize mesaj�:

Ey peygamberin v�risleri! Ey Ensarullah! Ey Allah`�n yak�nlar�!

�evrenize bir bak�n, insano�lu kendisinde bir varl�k g�rd��nde, d�n�� Rabbinize olmas�na ra�men Firavun gibi hatta daha da fazla tu�yan ediyor, az�yor.
G�rm�yorsunuz! Do�ru yol �zerinde olanlar takvay� emredenler, namaz k�lanlar k�saca �sl�m`� ya�amaya �al��anlar itilip kak�l�yor.
Azg�nlar Allah`�n kendilerini g�rd��n�, kendilerinden hesap soraca��n� bilmiyorlar, yalanl�yorlar ve y�z �eviriyorlar.

Ey peygamberin v�risleri! Ey Ensarullah! Ey Allah`�n yak�nlar�!

Kur`an`� ��renin ve yaratan; insan� basit bir embriyondan yaratan Rabbinizin ad�na okuyun, ba�kalar�na ula�t�r�n!
Kur`an`� okuyun! Sizin Rabbiniz (size bu g�revi veren), sizin arkan�zdaki g�� en b�y�k en �st�n oland�r. Ondan daha �st�n� yoktur.
O, kalemle ��reten, insana bilmedi�ini ��retendir. Bilgiyi �n pl�na al�n. O azg�nlar� bilginizle yola getirin.

Sak�n �mitsiz olmay�n!
E�er bilgilendirmeniz; e�itim vermeniz, nasihat etmeniz sonucu onlar tu�yanlar�na, azg�nl�klar�na son vermezlerse, sald�rganl�k yaparlarsa onlar� per�emlerinden tutup c�mle �leme rezil-i r�sva edece�iz.
�sterlerse t�m yardak��lar�n�, meclislerini, kurultaylar�n�; t�m yanda�lar�n�; modern Dar-�n Nedvelerini (halk meclislerini) �a��rs�nlar yard�mlar�na….
Biz zebanileri; en korkun�, en ha�in g�venlik g�revlilerini �a��raca��z, yarataca��z, hizmetimize sokaca��z…
Sak�n �midinizi k�rmay�n!
T��utlar malca-m�lk�e, �oluk-�ocuk�a, askerce ne kadar g��l� g�z�kseler de sak�n onlara itaat etmeyin, sak�n onlara boyun e�meyin!
Siz Bana secde edin, Bana boyun e�in ve yak�nla��n!

[ Kur'an Tefsiri ]

Sen �yetelkursi’den nerdesin?

Belki bir nev'i tevhid ayetleri bunlar.. “Belki” de�il �yle, bak�n nas�l ba�l�yor:

ALLAHu lailahe illa hu muhte�em ve �ok vurucu! Ba�tan t�m ilahlar yerle bir ediliyor, temizleniyor mekan ve e�siz bir tek Olan vurgulan�yor!

Ah nefsim d�n de bak, oku i�ine Ayetelk�rsi'yi..
Oku, sor i�ine: O mu tek i�inde? Yok mu ba�ka ilah?

-�lah m�?
-Sen ne diyorsun yahu?
?
Temizledin mi a�yardan y�re�ini? �lla sen ya Rabbi! dedin mi?

“ALLAHu lailahe illa Hu” Deyip de, gayr�s�na y�z suyu d�k�yorsan..

Sevgini, korkunu, umudunu O'ndan gayr�s�na y�neltmi�sen..

Ah ki ah!. Ka� Ayetelkursi temizler seni?!

Sen �yetelkursi’den nerdesin?

“ALLAHu lailahe illa Hu” Dikkat ettiniz mi ne kadar �ok esma var i�inde bu s�renin?

Elhayy'ul Qayyum

Ya Hayy! �ok�a zikretti�im bir esma..Hani insan�n a�z�ndan �o�u kez gayri ihtiyari bir ayet, bir esma, bir zikir ��kar ya hep? Benden genellikle Ya Hayy! ��k�yor i�te..Ve ge�en ��rendim bu ismi zikredenler maddeten ve manen gen� kal�rlarm��

El Hayyul Qayyum..

Hayy, hep diri olan hi� �lmeyen-�lmeyecek olan

Qayyum, ipleri hep elinde tutan

Hep diri olana yaslan ey nefsim..Hi� �lmeyene,

�pleri elinde tutana, kumanda hep elinde olana..
Ve kendini be�endir O’na, raz� et, raz� ol ki O’ndan O da sevsin seni..

�mitsizlik yok asla ��nk� O Qayy�m..

Olmayan�, olmayacak sand��n� son anda olduruverir..

�ok vurucu Qayy�m ismi, O’nun Qayy�miyeti ve bunun fark�ndal��..

�ok b�y�k bir g�� hem..Beni �ok etkiliyor..

Ya Qayy�m! Diye hayk�rarak, g�zya�lar�yla kuca��na s��nd��m anlar �oktur..

Elden geleni yap�p, s�k��t��nda, O’na b�rak�nca i�leri,

O’nu Vekil tayin edince, olmayan� olduruyor..Tek tek onar�yor k�r�klar�n�..

O’na dayanan darda kal�r m� hi� ahh..Yeter ki dayan!

Yeter ki bil, O Qayyum’dur, m�lk�nde s�z sahibidir.

“Ol!” derse oldurur, umutsuzluklar� umuda �eviren yaln�z O’dur..

Sen �yetelkursi’den nerdesin?

La te’huzuh� sinetuvvel� nevm

O, uyumad�� gibi uyuklamaz da!

Nas�l bir g�venlik beyan�d�r bu ya Rabbi?! Nas�l da huzur veriyor insana..

Yeni do�mu� bir bebe�in anne kuca��nda t�m tehlikelerden emin, her ihtiyac� kar��lanm�� ekilde rahat�a uyumas� gibi..
Uyu sen! Rahat ol, ben var�m! Ben uyumuyorum asla da uyumam..
Her an seni koruyup-kollamaktay�m..
Hi� kimseden de korkma!

Ben her�eyi g�r�r-bilirim; Maddeten ve manen; a��klad�klar�n� da, gizlediklerini de..Sen yeter ki bana s��n, sana kimseden zarar gelmez!

Ko�sana bu kuca�a! Sar�lsana..Teslim ol-Kurtulsana!

Sen �yetelkursi’den nerdesin?

Lehu m�fissem�v�ti ve m� filard

G�klerde ve yerde bulunanlar�n tek sahibi O’dur.

�lk sahne:Hani titrersin ya yery�z� sultanlar�ndan..Heyecanlan�rs�n huzura ��kaca��n zaman, elin aya��n dola��r hani, ne diyece�ini �a��r�rs�n belki..
O, sultanlar sultan�..G�kte ve yerde ne varsa hepsi O’nun..U�suz bucaks�z bir memleket, m�lk saltanat..Ve sana �ah damar�ndan, yani sana senden daha yak�n..

D��n ki her an huzurundas�n!

�kinci sahne: Korkma sak�n! Huzursuz olma..Gelecek endi�esi seni s�kmas�n.
Her�eyin sahibi benim, istedi�ime veririm, istedi�imden de al�r�m..

Ve son sahne: ba�ka a��dan: Yani? Yani sen de kim oluyorsun ki?
Kendini ger�ek sahip san�p yorulma! �daresine asla g�� yetiremezsin!
Sak�n b�b�rlenme, b�y�klenme, kibirlenme de!
Sana ait sand��n her�ey, benim m�lk�mden sana l�tfettiklerimdir, emanettir sende.. Emanetlerimi istedi�im an geri al�r�m-alabilirim!

Sen �yetelkursi’den nerdesin?

Men zellezi ye�feu indeh� illa biiznih
O'nun izni olmadan kat�nda �efaat edecek kimdir?

Hep sarar y�re�imi s�cac�k bu ayet.."Korkma!" der O var..Korkma, O izin vermezse sana hi� kimse ne bir hay�r ne de bir k�t�l�k yapabilir..Korkma! Bana dayan..Bana dayanan asla darda kalmaz..

Madem b�yle, gel sadece bana kul ol!

Yorulma sana hi� faydas� olmayacak, �stelik de seni zillete d��recekler kar��s�nda..Bana hakiki kul olan� sultan ederim, d�nyay� ona hizmet�i k�lar�m.."

Bu, d�nyaya bakan y�z� ayetin..�te y�zde ise; mah�erin kavrulmu�lu�unda imdada yeti�ecek O sallALLAHu aleyhi ve sellem’in �efaati..

Ya Veduddd! Esirge beni ne olur..

Cennetlerine sakla y�re�imi..

Ya Muc�b kabul eyle dile�imi..

Sen �yetelkursi’den nerdesin?

Ya’lemu m� beyne eyd�him vem� halfehum

O, �nlerindekini ve arkalar�ndakini bilir

Vel� yuh�t�ne bi�ey’in min ilmih� ill� bim� ��e

Diledi�i kadar�n�n d��nda, O’nun ilminden hi�bir �eyi kavray�p-ku�atamazlar.

Alemde tesad�f yok, ilimler hep hazinende

S�r, izin verdi�ince ancak, �y�n olur aleme!..

Ya Al�m ya Fettah!

�yle ya Rabbi evet! Hakk�mda tasarlanan� dah� bilirsin

Ne kadar gizleseler de sen her�eyden haberdars�n!

Madem ki b�yle, neden sak�nay�m? Kimden ni�in korkay�m?!

Ba�a gelse bile sendendir, hikmetlidir..

Ve boynum, bilirsin k�ldan incedir.

�nsan�n, her�eyin sahibi, bilen, g�zeten, hi� Uyumayan’�n kuca��nda olmas� ne g�zel ne g�venli..

Ah ya Rabbi! Kuca��nda tut beni,

O dipdiri s�nende ebedi uyut beni..

Sen �yetelkursi’den nerdesin?

Vesia kursiyyuhussem�v�ti vel ard.

O’nun k�rs�s� b�t�n g�kleri ve yeri kaplay�p-ku�atm��t�r.

Vel� ye�duh� h�fzuhum� ve huvel aliyyul az�m.

Onlar�n korunmas�, O’na g�� gelmez, O pek y�cedir, pek b�y�kt�r.

Ah ya Rabbi her yerdesin, bilmekte g�rmektesin..

Zor gelmez asla sana “k�n feyek�n” dersin.

Ya Rab “Ol!” dersen olur, bildim s�yledim her dem..

Ben raz� oldum senden..

Verdi�inden-vermedi�inden..

Ve tasdik ettim g�n�lden.

�ahidsin her �n�ma, sen de raz� oluver benden.

Sen �yetelkursi’den nerdesin?

Efendim, Ayetelkursi'nin, her namazdan sonra, gece yatmadan �nce, arabaya binince vb. okunmas� konusunda te�vik eden pek �ok hadis var malum.. ��nk� z�rh gibidir hem manen hem maddeten koruyucudur.. Anlam�n� i�te b�ylece bildikten, i�imize yazd�ktan sonra ancak anl�yoruz mesaj�; Rabb’in bizi saran, dirilten g�c�n�..

Hi� bu yukar�daki ayetleri okur da insan umutsuz olabilir mi?

Korkar m� kimseden?

Ba��na ne gelirse gelsin y�k�l�r m�?

Hay�r tabii ki..i�te bunun i�in ve de b�yle okumal� daim;

Hayat�m�z�n i�inde olsun, i�imizde hayat olsun, diriltsin bizi her an diye..

Ya Rab, okuduklar�m�z� hayata ge�irmeyi nasib eyle..

Bizleri daim seninle me�gul eyle..

Okudu�umuz s�releri burada da orada da bize arkada� eyle, amin.[/

[ Kur'an Tefsiri ]

HAMD: ALLAH'�n y�celi�ini bilerek O'na yap�lan �vg�d�r. Canl� bir kavramd�r. O'nu bilip sezdik�e hamd da derinle�ir. Bir anlamda hamd ALLAH'a yakla��md�r. Bu y�zden de hamd derinle�tik�e g�n�lde sezi� ba�lar. Bu sezi�, hamd'de daha y�ce derinlikler do�urur. B�ylece hamd perde perde insan� ALLAH g�zelli�ine ula�t�r�r.

ALLAH'�n, �nce hamd �le sezilmesi, evrendeki inceli�inin bil�nmesi gerekir. Sonra O'nun g�zelli�ine niyaz ba�lar. Bu y�zden hamd makam� ��in en iyi, en bilgili hamd denmez, G�zel, en g�zel hamd denir. Tasavvufta hamd n�yaz�nda Mahmud, Mahmudiyet, H�mid gibi intikal ve makamlar vard�r. Ancak en g�zel hamd edene, kelime anlam� olarak Muhammed denir.

ALLAH: ALLAH kelimesi s�fatlar �tesinde b�y�k yarat�c�n�n ahadiyyetine �zg� ismidir. Yaln�z �slam'a ve Kur'an'a has bir kavramd�r. Di�er dillerde yarat�c� ve il�h kavramlar� kar��l�� kelimeler mevcuttur. Ancak �ALLAH� kelimes�nin kar��l�� yoktur. Nitekim Frans�zca, �ngilizce ve Almanca Kur'an terc�melerinde ALLAH, kelimesi aynen ge�er, terc�me edilmez. �l�h kelimesi ise Frans�zcada D�eu, �ngilizcede God, bizim T�rk�emizde de Tanr� kelimesi kar��l��d�r.

Lisan inceliklerini bilmeyen baz� yazarlar�n �alap ve Tanr� kelimesi kar��l��n�n ALLAH demek oldu�unu beyanlar� t�m�yle yanl��t�r.

RAB: Ar�tarak y�celtme, malik, hakim, g��l� demektir. Ancak Fatiha'da ��lemin� kelimesi ile birlikte zikredilmi�tir, tek anlam verilemez.

RABB�L �LEM�N: �lem�n, alemler demek de�ildir, �lemlerdeki t�m birimlerin hepsi demektir;. mesela galaksiler, bir zaman d�zlemi, h�cre, atomlar, genetik kart, fizik yasalar. Hepsi de, bilinen bilimlerin t�m�yle birlikte �lemin kelimesi i�inde toplan�r.

Arab�a edebiyatta, bu bile�ik s�fat tarz� olay�n. t�m ger�eklerini ifade i�in kullan�l�r,

ALLAH, idraklere hitap ederek, fizik ve fizik �tesi bilimleri nas�l yaratt��m ve sonsuz yarat�l�� eenlerinde nas�l entegre etti�im ilan ediyor. Yani nizamlar� hakim bir �ekilde ahenkle�tirdi�ini hamd'le seyretmemizi emrediyor.

�yet b�t�n� ile, herkesin idraki nisbetinde, �lemlerdek� birim hikmetleri d��nmeye �a��r�yor. Onun yarat�c�s�n�n g�zelli�ine hamd etmemizi emrediyor. Bu �yeti okuyan, biliyorsa galaksileri, genetik kartlar�, atom �ekirde�ini d��nerek hamd edecek; bilmiyorsa, bir bu�day tanesinin topra�a d��n� ve onun �iminin ��k��n� seyrederek hamd edecek. O halde birinci ayetin toplu m�nas�n� ��yle �zetleyebiliriz

Hamd, atomlardan, ��nlardan galaksilere, genetik karttaki matematik ve fizik incelikleri yaratan t�m fizik ve biyolojik nizamlar�n sahibi ALLAH'�nd�r.

RAHMAN: ALLAH'�n zat�na en yak�n s�fat�d�r. L�gatta sonsuz rahmet ve merhamet anlam� yaz�t�d�r. Ancak, hadiselerde: Rahman s�fat�n�n i�inde, ALLAH'�n hay�r ve �n'am�, kudreti, yarat�l��taki sevgisi vard�r. Yaratt�� aleme verdi�i s�rlar�n ve ilgilerin t�m�n� kaplar. Ayr�ca varl�klar�n kendi aralar�ndaki yakla��mlarla Tanr�'ya d�n�� yakla��mlar� i�in bir manevi cazibedir. E�yan�n birbirine cazibesi, elektromanyetik olaylar ve interaksiyon hep rahman tecellisinin hikmetidir.

RAH�M: Yarat�lm��lara Tanr�'n�n sonsuz rahmet, sevgi ve merhametin! ifade etmektedir. Bu s�fat�n i�inde afivle birlikte, sevgiye sonsuz yakla��m vard�r. Ancak, rah�m s�fat� kulda mevcut bir ilgiye, ba�l�d�r. Yan�, rahman s�fat� evrenin her noktas�nda b�t�n varl�klara e�it akan bir manevi cazibe sim iken; rah�m s�fat� ancak inan� ve hamd'le kulluk ba�lamas� halinde akar.

M�L�K: Maddi manevi t�m y�netimin ger�ek sahibi ve kudreti demektir. Ancak il�hi bir kudreti temsil eder. �nsanlar ve ki�iler i�in kullan�lmas� yanl�� al��kanl�klardan do�maktad�r.

MEL�K: Manevi g�c�n sahibi demektir. Halk lisan�nda kullan�lan siyasi kudretin ve saltanat�n ifadesi demektir. Her iki kelime de ilah� ve mutlak kudretin tan�mlar� oldu�u halde, yine yanl�� al��kanl�klardan dolay� be�er i�in kullan�lmaktad�r.

�yet-i ker�menin bu h�km�; �zellikle, hem insanlar� bu yan�lg�dan kurtarmak, hem de evrendeki varl�klar�n ayakta kalmas� ve d�zenle ya�amalar�m s�rd�rebilmesi i�in mutlak kudretin ALLAH oldu�unu beyan i�indir. Nitekim malik kelimes� mah�erin �fadesi olan din g�n� ile birlikte ge�mektedir. Buradaki hikmet �udur: Mah�erde, o sonsuz karga�ada herkes ger�ek g�c�n yaln�z ALLAH'a ait oldu�unu g�recektir.

YEVM: Bilindi�i gibi, g�n anlam�na gelir. Ancak �yetteki yeri son g�n�, ceza g�n�n� kasdetmektedir.

D�N: ALLAH'�n, t�m ger�ekleri ��reten, hayat seviyelerin! en iyi bi�imde haz�rlayan, akl�n bilemeyece�i ahireti bildiren yasalar b�t�n�ne din denir. Bu anlamda din g�n�, dine uyma �l��s�n�n yarg�lanaca�� g�n demektir. Bir anlamda da insan�n son nefesi; onunla, Tanr� aras�ndaki ilk ge�ici yakla��m, din g�n�d�r.

NA'B�D�: Kulluk etmek demektir. �e�itli b�l�mlerde kulluk ne demektir a��klayaca��m. Ancak, kullu�un �slam'da en ge�erli tan�m�; insan�n, Tanr�'n�n r�zas� istikametinde, gerek kendi hayat�na, gerekse t�m ya�ayanlara sayg� ve sevgisidir..

NESTA�N: Dilemek, istemek, yakarmak demektir. ALLAH'�n, samed s�fat�, t�m e�yan�n ALLAH'a zorunlu ihtiyac�n� ifade eder. Burada kar��l�� olan m�stean s�fat� ise kulun kendi arzusu istikametinde yalvar��lar�n� simgeler.

�HD�: Hidayetten yo! g�sterici demektir. Yolun sonuna eri�tirici anlam� ta��r. Ancak burada �hdina's ba�lant�s�, senin kendi yoluna ula�t�r, eri�tir anlam�n� ta��maktad�r. Yani hidayet anlam� ancak Tanr�'n�n yol g�stermesi ile m�mk�nd�r, zira evrendeki t�m davran��lar�m�z O'nun bir yandan yasalar�, bir yandan akl�m�z yoluyla bize verdi�i hidayetten ibarettir.

SIR�T-I M�STAK�M: �ni�i ��k�� olmayan do�ru yol demektir. Arab�ada yol anlam�na m�stev� ve tarik kelimeleri kutlan�l�r. Burada bu kelimeler kullan�lmadan s�rat-� m�stak�m kelimesinin se�ilmesi, Hak yolu, Kur'an yolu anlam�n� getirmektedir. B�ylece �yet, �Senin do�ru yoluna bizi hidayet eyle� demektedir. Zaten s�rat-� m�stak�m'i do�ru yol olarak �evirmeyi�imizin sebebi budur. Kur'an'�n, herkesin kendisini do�ru yolda sanma yan�lg�s�na kar��n; s�rat-� m�stak�m kavram�n� getirmesi �ok �lgin�tir. Ve bu kavram do�rudan do�ruya; Kur'an yolu, Hak yolu anlam�na gelmektedir.

EN'AMTE ALEYH�M: Yine s�rat-� m�stak�m'�n bir anlamda tan�m�m kapsayan bir kavramd�r. ��nk�, senin kendilerine nimet �eklinde verdi�in, o yoldur denmektedir ki; s�rat-� m�stak�m'in herhangi s�radan do�ru bir yol olmad��n�, ALLAH'�n nimet vererek, ger�e�i g�sterdi�i bir yol oldu�unu tekrar a��klamaktad�r,

MA�D�B: Nasipsiz, �okluk aleminde en uza�a gitmi� demektir. Ya da benlikte kalarak gadaba mahkum olmu� demektir.

D�LL�N: Yanl��ta kalan, ger�ekten sapan demektir. Ancak dall�n kel�mesi, bir defa yan�lm��a kullan�lmaz; yan�lm��l�� ki�ili�ine yerle�en kimselere kullan�l�r.

B�ylece s�rat-� m�stakim �� tarzda tarif edilmi� oldu : Bir kendi tarifi, bir kimlerin yolu oldu�u, bir de kimlerin yolu olmad��.

F�tiha'n�n en �nemli �zelli�i Efendimizi tarif etmesidir. Nitekim, Fatiha g�n�l g�z�n�n s�rr� �le okunursa Efendimiz te�rif eder, Fatiha'daki her kelimenin Efendimizi anlat�ma y�nelik bir taraf� vard�r. ��yle ki:

HAMD: Efendimize elestde verilen Muhammed (S.A.V.) isminin evrendeki �ifre �zelli�idir.

RAB: Bizi terb� ederek Efendimizin ahsen-i takvim s�rr�na g�t�ren ilah� esma.

�LEM�N: Alem-i k�bra olan kalb-i Muhammedi'nin �fadesidir. Rabbi'l-�lem�n'in k��k alem s�rr� i�inde, t�m alem b�rimlerinde yarat�lm��lar� g�rmek m�mk�nd�r. �lah� g�zellik �se kalb-i Muhammed�'’den seyredilir ki buna, �lem�n'in b�y�k s�rr� denir.

RAHM�N: AIlah'�n zat�ndan zat�na tecell� ederek kendi g�zelli�ini seyredece�i kalb-i Muhammedi'yi yaratma i�tiyak�d�r.

RAH�M: Rahmet-i �l�hinin evrende Efendimizden ba�lay�p yay�lan s�rr�d�r.

M�L�K: Gayba iman simgesidir. Ve do�rudan do�ruya Muhammed� bir sanatt�r. Mah�ere ve g�remedi�ilmiz Rabb�m�za bizi �nand�ran manevi ceryan, Efendimizin mana s�rr�d�r. NA'B�D�: Kur'an'da �e�itli ayetlerde emredildi�i ve�hile, yaln�z ALLAH'a kulluk etme sanat�, tamam�yla Peygamberimizin sanat�d�r (S�re-i Necm).

NESTA�N: B�t�n e�ya, insana, daha do�rusu Efendimize hizmet yar�� i�erisindedir. Oksijenden suya kadar her �ey, san'at s�rr�n�n hikmeti ile bize, akar durur. Fakat insan ALLAH'� tan�mak i�in mutlaka Muhammedi i�arete muhta�t�r. Efendimizin himmeti bu istianenin i�indedir.

SIR�T-I M�STAK�M: Ahl�k-� Muhammedi'yi temsil etmektedir, zira ayet-i ker�menin bir sonraki �yetle birle�tirilmesinde in'am olunan tarifi gelmektedir ki: �n'am olunmak demek, ALLAH'�n verdi�i �zel bir nimet olup; en ahl�kl� bi�imde davranan demektir. Buraya kadarki haliyle �yet-i ker�me en ahl�kl� davran��n s�rat-� m�stak�m oldu�unu belirtmektedir. �u halde be�inci ve alt�nc� �yetler, s�rat-� m�stak�m'i ahl�k-� Muhammedi olarak tarif etmektedir. Nitekim ihdina's kelimesi de; senin be�endi�in yol, senin gidilmesini uygun g�rd��n, sevdi�in yol demektir ki, yine ahl�k-� Muhammedi'yi kasdetmektedir.

DALL�N: Manevi �lemde dal�letin as�l simgesi, Efendimizi bilemeyen, tan�yamayan demektir.

MA�DUB�: Yarat�l��tan ahl�k-� Muhammed� �izgisine ters d��en demektir. Bunu ilerideki yorumlar�m�zda daha etrafl� bi�imde tan�mlayaca��z. Bu, �okluk �leminin garip bir yans�ma �eklidir.

[ Kur'an Tefsiri ]

Duha s�resinin sonunda ve ondan sonra Kur’an’�n sonuna kadar her s�re bitti�inde tekb�r getirmek (Allahu Ekber, demek) s�nnettir. Bu Res�lullah (sav)’dan rivayet edilmi� olup �teden beri yap�lagelmi�tir. Yedi k�r�at imam�ndan biri olan �bn Kes�r yoluyla rivayet edilmi�tir. Bunun sebebi, zikredildi�i �zere vahiy, biraz gecikip de bu s�re indi�i zaman Res�lullah (sav) bunu tasdik ederek “Allahu Ekber” demi� olmas�d�r[31].

“Kul e�z� bi rabbinn�s” s�resi okununca da “Allahu Ekber” denilir. Sonra F�tiha s�resi ve Bakara s�resinin ilk be� �yeti okunur. Sonra da hatim du�s� yap�l�r. Buna “halli m�rtehil” denilir. Bir hatimi bitirip hemen ikincisine ba�lamak demektir. Yani hatimini bitiren bir insan Fatiha ve Bakara suresinin ilk be� ayetini okumakla yeni bir hatime ba�lam�� oluyor. Yoksa nas�l olsa hatim bitti Kur’an’� kapatay�m, bu i� burada bitti dememeli. Yeni ba�lad�� bu hatime de devam etmeli. Onu bitirince di�erine...

Her hatim eden i�in bunu yapmak mutlak gereklidir denilmez. Fakat her kim yaparsa iyidir, g�zeldir. Her kim de yapmazsa ona da bir vebal yoktur. Bunu yapmak s�nnettir.

31. en-N�sab�ri, Gar�bu'l-Kur'an, XXX, 113.

[ Kur'an Tefsiri ]

Mumtahine Suresi 4. Ayetinin A��klamas�

"�brahim ve beraberinde olanlarda sizler i�in g�zel bir �rnek vard�r Onlar kavimlerine ��yle demi�lerdi: Biz, sizden ve sizin Allah’tan ba�ka tapt�klar�n�zdan uza��z Sizi reddettik Bizimle sizin aran�z-da, bir olan Allah’a iman edinceye kadar ebedi bir d��manl�k ve kin ba�lam��t�r" (Mumtahine: 4)
�imdi, Mumtahine: 4 ayeti �zerinde biraz dural�m ve d��nelim ��nk� bu ayet, tagutun pratik olarak nas�l reddedilece�ini ve Allah-u Teala'n�n g�nderdi�i b�t�n nebi ve rasullerin dini ve milleti olan tevhidin nas�l sa�lanaca��n� �ok a��k olarak g�stermektedir
"�brahim ve beraberinde olanlarda sizler i�in g�zel bir �rnek vard�r"
Ayette zikredilen "g�zel bir �rnek" ten kas�t; farz olan yani; uyulmas� her m�sl�man�n �zerine farz olan g�zel bir �rnek demektir
Bunun delili:
1 - �brahim aleyhisselam’�n milletini a��klayan surenin sonunda Allah-u Teala ��yle buyuruyor:
"Andolsun, onlarda sizler i�in, Allah’� ve ahiret g�n�n� umanlar i�in g�zel bir �rnek vard�r Kim y�z �evirecek olursa ��phesiz Allah, Ganiy’dir, Hamid’dir" (M�mtahine: 6)
2 - Allah-u Teala bir ba�ka ayette bu konuyla alakal� olarak ��yle buyuruyor:
"�brahim’in milletinden, kendini bilmeyenden ba�ka kim y�z �evirir?" (Bakara: 130)
3 - Bir ba�ka ayette ��yle buyuruyor:
"Sonra sana, Hanif olan �brahim’in milletine uyman� vahyettik O, m��riklerden de�ildi" (Nahl: 123)
"Onlar kavimlerine ��yle demi�lerdi"
Allah-u Teala, �brahim aleyhisselam ve beraberindeki muvahhidlere, babalar�, o�ullar�, a�iretleri, akrabalar� ve bunlar gibi kan ve akrabal�k ba�� olan kimselerden olu�an ve �irk �zere bulunan kavimlerine ne s�ylemeleri gerekti�ini emirle bildirmi�tir Yak�n akrabalara b�yle s�ylenebiliyorsa bu kimselerden daha uzak olan ve akrabal�k ba�� olmayan kimselere de muhakkak ayn� �eyi s�ylemek gerekir
"Biz sizden ve sizin Allah’tan ba�ka tapt�klar�n�zdan uza��z"
Allah-u Teala ayette, �nce putlara tapanlardan beri olmay� zikretmi�tir ��nk� bir kimse taguttan beri olabilir, fakat ona tabi olan ve ona yard�m edenlerden beri olmayabilir ��te b�yle bir durumda taguttan ger�ek manada beri olunamaz Zira bu ayet apa��k g�stermektedir ki, taguta tapan ve yard�m eden kimselerden uzak olunmad�� m�ddet�e taguttan beri olunamaz
"Bizimle sizin aran�zda, bir olan Allah’a iman edinceye kadar ebedi bir d��manl�k ve kin ba�lam��t�r"
Ayette "d��manl�k" s�z� "kin" s�z�nden �nce zikredilmi�tir ��nk� d��manl�k g�stermek, kin beslemekten daha �nemlidir Zira insan kalben m��riklere bu�zedebilir fakat onlara d��manl�k g�stermeyebilir B�yle bir durumda, Allah’�n farz k�ld��n� yerine getirmemi� olur Taguta ve taguta tapanlara kar�� d��manl�k g�stermedik�e tagut reddedilmi� say�lmaz Ayr�ca taguta g�sterilmesi gereken d��manl�k ve kinin �ok a��k olmas� gerekir
Bil ki! Kin sadece kalpte kal�r, etkisi ve alametleri belli olmaz ve d��manl�kla beraber olmazsa, daha a��k�as� kafirlerle olan ili�ki kesilmezse i�te o zaman d��manl�k ve kin belli olmam�� olur B�ylece ayetteki "ba�lam��t�r" �art� yerine getirilmemi� olur ��nk� ayette "bede" lafz�; "ba�lad�", "apa��k belli oldu" manas�ndad�r
Ayr�ca normalde kin, d��manl�ktan �nce zikredilmesi gerekir ��nk� �nce kin, sonra d��manl�k olur Kin beslemek, kalbin amelidir D��manl�k yapmak ise bedenin amelidir Bedenin ameli de kalbin ameline ba�l�d�r Fakat Allah-u Teala, hikmeti gere�i bu ayette d��manl�� kinden �nce zikretmi�tir
�eyh �shak b Abdurrahman ��yle dedi:
"Kafirlere kalple kin beslemek yeterli de�ildir Zira d��manl�k ve kin a��k�a belli olmal�d�r"
Sonra M�mtahine: 4 ayetini zikrederek s�zlerine ��yle devam etti:
"Allah’�n bu ayetteki beyan�n� a��klay��na dikkatle bak! ��nk� bundan daha a��k bir a��klama yoktur Allah ayette: "ba�lam��t�r" buyuruyor Bu ise; "ortaya ��kt�, g�r�nd�" manas�ndad�r Dini a��k�a ortaya koymak i�te budur D��manl�� a��k bir �ekilde yapmak ise; kafirleri a��k bir �ekilde tekfir etmek ve onlardan bedenen ayr�lmakla olur" (Eddureris Seniye c�z 7 s: 141 cihad b�l�m�)
�eyh S�leyman b Sehman, Mumtahine ayeti hakk�nda ��yle dedi:
"��te bu, �brahim aleyhisselam’in milletidir Allah-u Teala, �brahim aleyhisselam’in milleti hakk�nda ��yle buyuruyor:
"�brahim’in milletinden, kendini bilmeyenden ba�ka kim y�z �evirir?" (Bakara: 130)
Allah-u Teala'n�n d��manlar�na d��manl�k g�stermek, bu d��manl�� apa��k bir �ekilde ortaya koymak, onlardan �ok uzak durmak, onlarla dost ve ha�ir ne�ir olmamak her m�sl�mana farz� ayn olan amellerdir" (Durerus Seniye 7 b�l�m cihad b�l�m� s: 121)
Bu ayetin delalet etti�i �zere, tagutu reddin �ekli ve s�fat� �u �� ekilde �zetlenebilir:
1 - M��riklerden, m�rtedlerden ve tagutlardan beri olmay� ilan etmek
Allah-u Teala ��yle buyuruyor:
"Biz sizden ve sizin Allah’tan ba�ka tapt�klar�n�zdan uza��z"
2 - Onlar�n ve tagutlar�n�n d��ncelerini, b�t�n m�esseselerini, kanunlar�n� ve anayasalar�n� reddetti�ini ilan etmek, onlar�n kanun ve sistemlerini kabul edenleri tekfir etmektir
"Sizi reddettik"
3 - Onlara, sistemlerine ve i�inde bulunduklar� durumlar�na kar�� d��manl�k ve kin g�stermek ve onlarla m�mk�n oldu�u kadar el ve dille cihad etmektir
"Bizimle sizin aran�zda, bir olan Allah’a iman edinceye kadar ebedi bir d��manl�k ve kin ba�lam��t�r"
Bu cihad, bu d��manl�k ve bu kin, onlar tamamen Allah’a iman edip teslim oluncaya yani, tagutlar� tekfir edip onlardan uzakla��ncaya kadar s�recektir Arada, kesinlikle hi� bir anla�ma ve uzla�ma noktas� yoktur

[ Kur'an Tefsiri ]

Erteleyenler Helak Oldu

Hayatimizin akisi i�erisinde �ok seyleri ihmal ederiz. Bazen bu ihmal ettigimiz seyler g�z�m�ze �ok hafif gelir, �ogu zaman da ihmal ettigimiz degerlerin farkina bile varamayiz. Nice zaman sonra geriye d�n�p baktigimizda, o erteleyip deger vermedigimiz seylerin hakikatte en �ok deger vermemiz gereken g�zelliklerden oldugunu anlariz.

Bosuna ge�irdigimiz yillar aklimiza geldik�e i�imizi bir h�zn�n ve pismanligin sardigini hissederiz, derken geriye kalan �mr�m�z� de ge�miste erteledigimiz en �nemli g�revimiz olan Allah'a kulluk vazifelerimizi yerine getirme telasi i�erisinde ge�iririz. Tabi ki bu da, ancak b�yle bir hatanin anlasilmasiyla m�mk�n olabilir. Eger hatanin farkina varilmamissa, y�ce Allah'a kulluk yapmak �zere yaratilan insanoglu, Peygamber Efendimizin hadis-i serifte buyurdugu ve�hile: "Erteleyenler helak oldu." s�z�n�n muhatabi olma durumuyla karsi karsiya gelir.

Birileri bize Allah'a kulluk vazifelerimizi hatirlatinca hemen bahaneler �retiriz. Vakit bulamadigimizdan, darda oldugumuzdan, isimizin yogunlugundan yakiniriz. Bu bahanelerin Allah katinda bizi kurtarmayacagini, hi�bir fayda saglamayacagini da �ok iyi bildigimiz halde bunlara sarilmaktan da vazge�meyiz. Bu gibi duygular tamamiyla nefsin ve seytanin aldatmacasindan baska bir sey degildir. Cenab-i Allah bu hali Kur'an-i Kerim'de s�yle a�iklamaktadir: "Ve gaflet i�erisinde oyalanmaktasiniz."(1), "Simdi Sen onlari bir zamana kadar gaflet ve sapikliklari ile bas basa birak."(2)

Ne zamana kadar nefsin ve seytanin s�zlerine kulak verip kullugumuzu erteleyecegiz. 21. y�zyilda insanlar artik �yle bir hale gelmislerdir ki maneviyati birakmislar, tamamiyla maddiyata y�nelmislerdir. Halbuki maneviyat, toplumlari ayakta tutan ilahi bir kuvvettir. Toplum bu degerlere sahip �iktik�a birlik ve beraberligini idame ettirebilir. Allah (c.c.), manevi erleri h�rmetine bu g�k kubbeyi ayakta tuttugu gibi, m�'min kullarinin kalplerindeki imani o b�y�klerin manevi nazarlariyla takviye etmekte ve diri tutmaktadir. B�yle nazarlardan mahrum olan kalplerde nefsin ve seytanin arzu ve istekleri cirit atmaktadir. Maneviyatin yerini tamamiyla maddiyat aldigi vakit, o toplumda her t�rl� kargasalik zuhur eder. Maneviyatlari olmayan insanlarin psikolojik bozukluklari ve ruh hallerinin daginikliklari, hayatlarinda rahatlikla g�r�lmektedir. Her ne kadar maddi refah i�erisinde olsalar da i� alemlerinde bir t�rl� huzuru bulamamaktadirlar. Allah'a kullugun g�zelligini ve nurunu tasiyan bir g�n�l ile Allah'a kullugu devamli s�rette erteleyen bir g�n�l ayni safiyeti tasimamaktadir.

Iste yukarida ifade etmis oldugumuz karmasaligin ana sebebi, Allah'a olan imanimizin zayifligi ve O'na olan kulluk vazifemizi hep ertelemeyi ahlak edinmis olmamizdandir. Manevi yattan uzak olan bir kalp, suyunu alamayan bir g�l gibi solmaya mahkumdur. Kalbi diri ve canli tutan da Allah'a kulluk ve salihlerle sohbet nimetidir. Peygamber Efendimiz buyuruyor ki: "Bedende bir et par�asi var ki o salim olursa b�t�n azalar salim olur, o fasit olursa b�t�n azalar fasit olur. O et par�asi kalptir."(3) Peygamber Efendimizin buyurdugu gibi asil �nem vermemiz gereken Hazreti Allah'in nazargahi olan kalplerimizdir. Kalbini g�zel seylerle dolduranin azalarindan g�zellikler yayilir. Kalbini k�t� seylerle doldurandan da k�t�l�kler yayilir. "Her kalp, i�indekini sizdirir." s�z�n� hatirlamali, sizan seylerin de Allah'a itaat olmasi gerektigini unutmamaliyiz.

Kisi nefsine su sorulari hep sormalidir:

Allah'a itaati daha ne vakte kadar erteleyeceksin?! Nefsin bitmez t�kenmez arzu ve isteklerinin pesinde ne zamana kadar kosacaksin?! Nefsine ne verirsen ver: "Daha yok mu?" diyecektir. "Onun g�z�n� ancak kara toprak doldurur."(4), s�z�n�n sahibi Peygamber Efendimize ne zaman kulak verip O'na itaat edeceksin!? Dilinde sadece birtakim temenniler var; fakat o temennilerin eseri olan fiiliyat maalesef v�cut bulmamis.

Cenab-i Allah kulundan gayret bekler, kullugunda devamlilik ister. B�ylelikle de iddia sahiplerinin iddialarinda ne kadar samimi olup olmadiklari ortaya �ikar. Yakinda �l�m�n soguk nefesini ensende hissedeceksin. Hayatin bir film seridi gibi g�z�n�n �n�nden ge�ecek; ama artik nafile, geriye d�n�s yok. Pismanliklar b�t�n benligini sarar; fakat kimseden fayda yok, yaptiklarinla simdi bas basa kalacaksin. Sen de biliyorsun ki yaptiklarin g�zel seyler degilse bug�n sana bir faydasi olmayacak. Allah'a kullugu hep erteledin. Gaflet i�inde �mr�n� ge�irdin. Ge�ligine, malina, makamina g�vendin, g�n�n� g�n ettin, nasil olsa yapariz dedin; fakat hesap g�n�n�n bu kadar �abuk gelecegini aklina getirmemistin. Simdi o g�n gelip �atti. Yaninda azik olarak bir seyin yok. Hesap zor. Allah'tan baska tutunacak kimse yok. Simdi halin ne olacak?

Cenab-i Allah Kur'an-i Kerim'de s�yle buyurmaktadir: "Insanlarin hesaba �ekilecegi g�n yaklasti. Hal b�yle iken onlar, gaflet i�inde y�z �evirdiler."(5)

Hz. Abdulkadir Geylani (k.s.) Efendimiz de "el-Fethur-Rabbani ve'l-Feyzur-Rahmani" adli eserinde s�yle buyuruyor:

"Ey evlad! Insanlarin �n�nde gezen bir�ok felaket vardir. Her felaketin de kendine g�re hayli dallari vardir. En b�y�k felaket, sonsuz saadetten mahrum olmaktir. En b�y�k saadet, ruh zenginligine ermektir. Bunun i�in �ok �alismak ve tembel olmamak lazimdir. Tembellik insani korkun� u�urumlara atar. Telafisi kabil olmayan kin ve d�smanlik tohumlari sa�ar. Tembel olma! Islerini saglam yap ve �aliskan ol! D�nyayi �alisanlar kazanir. Ahireti de �alisanlar kazanir... Durum b�yleyken...

Siz artik erteleyenlerden olmayacaksiniz degil mi?"

Kaynak�a:
1. en-Necm, 53/61.
2. el-M�'min�n, 23/54.
3. Tecrid-i Sarih, c.1, H.No: 48.
4. Ibn-i Mace, c.2, s.1415, H.No: 4235.
5. el-Enbiya, 21/1.

[ Tecvid ]

HAREKE
Harflerde bulunan sesleri g�stermek i�in onlar�n alt veya �stlerine konulan i�aretlerdir. Bu i�aretler �� tanedir:

S�KUN
Harekesizlik demektir. �ki �e�ittir:
1. L�z�m S�kun
Kur'an okunurken hem ge�ildi�i, hem de duruldu�u zaman varl��n� koruyan s�kundur.

2. �riz� S�kun
Herhangi bir yerde duruldu�u zaman ortaya ��kan, ge�ildi�inde kaybolan s�kundur.

[ Dini/�slami Programlar ]

Low prices on software from Microsoft, Symantec, Adobe, and much more! Visit http://srne.com .

[ Nasihatler ]

“�lim, edep ile ��renilir ve anla��l�r. Amel, ilim ile sahih olur. Hikmete amel ile ula��l�r. Z�hd hikmet ile anla��l�r, z�hde de onunla ula��l�r. D�nya, z�hd ile terkedilir. D�nyan�n terki, ahirete ra�beti getirir. Ahirete ra�bet ile de Allahu Teal�’n�n r�zas�na ula��l�r.”
Z�nnun-u M�sr� K.S.’nin yak�n dostu Yusuf b. H�seyin er-Raz� K.S.’ya ait bu hikmet silsilesi ve marifet �rg�s� s�z, asl�nda m�minin d�nya ve ahiret maceras�n� �zetlemekte.

��yle bir d��nelim: Edepten nasibini almam�� ve onunla s�slenmemi� bir ilim, kuru bilgi hammall��ndan �teye gidebilir mi? Edep, ilimden beklenen d�nya ve ahiret faydas�n� sa�lar. Edepsiz ilim ise insanlar� hem ilimden, hem de dinden so�utur.

Ki�i, ancak edep ile yo�urdu�u ilim sayesinde salih amele ula�abilir. Zira edepsiz ilme “ilim” denmeyece�i gibi, ilimsiz amel de Y�ce Allah nazar�nda bir k�ymet ifade etmez.

Ki�iyi hikmete vard�racak yeg�ne vas�ta, hamuru edep mayas�yla yo�rulan ilim ile yap�lan salih ameldir. Y�ce Rabbimiz, “Kime hikmet verilmi�se, muhakkak ona bir�ok hay�r verilmi�tir.” (Bakara/269) buyurur.

�nsan�n kalbini masivadan temizleyecek olan z�hd haline ula�man�n yolu da hikmeti elde etmekten ge�er. Hikmete ula�an ki�i d�nyay� ve i�indekileri neylesin? Hikmeti kavramayanlar, z�hd hayat�n�n hakikatini bilemeyecekleri gibi, ona nail de olamazlar.

D�nyay� ve i�indekileri kalple terketmek i�in z�hdden; ahiret yurdunda ebedi mutlulu�a ula�mak i�in de d�nyay� kalpten ��karmaktan ba�ka bir yol var m�?

Ve nihayet, Allah Teal�’n�n r�zas�na ula�abilmek i�in ahiret hayat�n� di�er b�t�n arzular�n �n�ne ge�irmekten ba�ka bir yol yoktur. Bir yandan d�nyaya k�r�lmaz zincirlerle ba�l� bir kalp ta��mak, �b�r yandan da Allah’�n r�zas�n� ummak, imkans�z�n pe�ine d��mek demektir.

��te bu d�nyadaki varl�k sebebimiz olan “kulluk” ser�veninin bizi maksada erdirebilmesi i�in, i�e do�ru yerden ve do�ru bi�imde ba�laman�n zaruretini ortaya koyan hayat� tespitler...

Bu ser�vene do�ru yerden ve do�ru bi�imde ba�lam�� olmak da yeterli de�il �stelik.

�stanbul'a gitmek i�in Kars'tan hareket eden bir kimse e�er yanl��l�kla �zmir otob�s�ne binmi�se, elbette yol ayr�m�ndan sonra hedefinden uzakla�acak ve umdu�undan farkl� bir yere varacakt�r.

T�pk� bunun gibi, hayat yolculu�unda da sadece ba�lang�� yeterli de�il. Bir sonraki a�amay� mutlaka g�z �n�nde tutma titizli�ini g�stermeliyiz.

Yaz�n�n ba��nda zikredilen hikmet silsilesinin her bir halkas�n�n, �nceki ad�mla bir sonraki ad�m� birbirine ba�layan vazge�ilmez bir fonksiyonu oldu�u a��kt�r. E�er bu zincirin bir yerinde kopukluk olur ve silsile devam etmezse, hedefe ula�mak i�in ba�lad��m�z hayat� yolculuk da kesintiye u�rayacakt�r.

��te insano�lunun ebed� mutlulu�u yakalayabilmesinin form�l�...