WhatsApp Gruplarında Gıybetin Sınırı Nedir

WhatsApp Gruplarında Gıybetin Sınırı Nedir
WhatsApp Gruplarında Gıybetin Sınırı Nedir

Whatsapp Gruplarında Gıybetin Sınırı : Klavyedeki Gizli Tehlike

Teknoloji geliştikçe imtihanlarımızın şekli de değişiyor. Eskiden yüz yüze yapılan gıybetin yerini, şimdilerde saniyeler içinde onlarca kişiye ulaşan “yazılı gıybet” aldı. Bir mesajın “Yazıyor…” uyarısı bazen farkında olmadan bir müminin onurunun zedelenmesine kapı aralıyor. Peki, sevaplarımızı birer birer tüketen bu dijital kuyudan nasıl korunuruz?

1. Yazılı Gıybetin Hükmü Farklı mıdır?

İslam fıkhında gıybetin tanımı nettir: “Bir din kardeşini, arkasından hoşlanmayacağı bir şeyle anmaktır.” Bu anmanın dille yapılması ile parmak uçlarıyla klavyede yapılması arasında hiçbir fark yoktur. Hatta yazılı gıybet daha kalıcı ve daha hızlı yayıldığı için sorumluluğu bazen daha ağır olabilir.

Hucurat Suresi’nde Rabbimiz şöyle buyurur:

“Birbirinizin gıybetini yapmayın. Herhangi biriniz ölü kardeşinin etini yemekten hoşlanır mı? İşte bundan tiksindiniz!” (Hucurat, 12)

WhatsApp grubuna bir kişinin kusurunu yazdığınızda, o gruptaki 50 kişiye aynı anda “ölü eti” ikram etmiş olursunuz.

2. WhatsApp Gruplarında Gıybetin Sınırı Nerede Başlar?

“Grupça Tanıyoruz” Yanılgısı: “Zaten gruptaki herkes onu tanıyor, o yüzden söylemekte sakınca yok” düşüncesi büyük bir hatadır. Kişinin gıyabında, duyduğunda üzüleceği her gerçek gıybettir.

Emoji ve İmalar: Bazen bir isim yazıp yanına “göz deviren” bir emoji koymak bile gıybettir. Çünkü o ima, karşıdaki kişinin bir kusuruna işaret eder.

Ekran Görüntüsü (Screenshot) İmtihanı: Birinin özel mesajını veya hatasını başka bir gruba “Bakın ne yapmış” diyerek ekran görüntüsüyle taşımak, hem gıybete hem de tecessüse (kişilerin gizli hallerini araştırmaya) girer.

3. Gıybet Sayılmayan Haller Nelerdir?

Fıkıh kitaplarımızda “Hangi durumlarda gıybet caizdir?” sorusunun yanıtları bellidir; ancak bunları WhatsApp gruplarında suiistimal etmemek gerekir:

Mazlumun hakkını araması: Bir haksızlığa uğradığınızda yetkili kişilere durumu bildirmek.

İstişare: Bir iş yapacağınız veya evlilik gibi bir karar vereceğiniz kişi hakkında bilgi almak.

Kötülükten sakındırmak: Açıkça günah işleyen ve bundan çekinmeyen birinin zararından insanları korumak.

4. Gıybet Yapılan Bir Grupta Mümin Tavrı

Eğer üyesi olduğunuz grupta birinin gıybeti yapılıyorsa, sessiz kalmak sizi o günaha ortak eder. Yapmanız gerekenler:

Konuyu Değiştirin: Zarif bir şekilde mevzuyu daha hayırlı bir alana çekin.

Uyarıda Bulunun: “Kardeşler, gıybet kapısı açılıyor, gıybetin tadı tatlıdır ama sonu acıdır, bu konuyu kapatalım” şeklinde nezaketli bir uyarı mesajı atın.

Gıybet Edilen Kişiyi Savunun: Peygamber Efendimiz (sav) buyurmuştur ki: “Kim bir din kardeşinin gıyabında onurunu savunursa, Allah da kıyamet günü onun yüzünü ateşten korur.” (Tirmizi)

Sonuç: Klavyenin de Hesabı Var

Unutmayın ki; attığınız her mesaj, gönderdiğiniz her emoji “Kiramen Katibin” melekleri tarafından kaydediliyor. WhatsApp grupları birer “amel defteri” tarlasıdır. Oraya ya hayır ekin ya da parmaklarınızı o an için sükuta alıştırın.

Eğer bahsettiğiniz kişinin kim olduğu gruptaki kişiler tarafından tahmin edilebiliyorsa veya belirli bir topluluğu (örneğin: “bizim mahallenin kasabı”) hedef alıyorsa, isim vermeseniz bile bu gıybettir.

Gıybeti dinlemek (veya okumak), gıybeti yapmak kadar sorumluluk gerektirir. Eğer engel olamıyorsanız o an gruptan çıkmalı veya o mesajları okumadan geçmelisiniz. Başkalarının özel yaşamından bahsetmek, dedikodu yapmak veya asılsız iftiralarda bulunmak, iddia etmek, zan’da bulunmak, bunları yaymak en büyük günahlardandır.

İslam dini açısından haram sayılan (domuz, alkol vb.) maddelerin, kötü alışkanlıkların (uyuşturucu, kumar, fuhşiyet v.b.) görsel veya metin olarak yayılması günahtır.

Seviyeli İslami sohbet sitesi olarak bu tarz makale paylaşımlarımız devam edecektir. Lütfen bizden ayrılmayın, aşağıdaki farklı konu başlıklarını sizler için derledim.

KaRa 188